Wczesna Japonia

W okresie Jomon, który zaczął się około 10 000 lat przed naszą erą, mieszkańcy Japonii trudnili się polowaniem, rybactwem i zbieractwem. Nazwa tego okresu pochodzi od sznurowych ornamentów (“jomon”) zdobiących wytwarzaną przez nich ceramikę. Rozpoczynający się około 300 lat przed naszą erą okres Yayoi wprowadził uprawę ryżu, która przywędrowała do Japonii z Półwyspu Koreańskiego. Wzmianka o Japonii w chińskim dokumencie historycznym pochodzącym z trzeciego wieku naszej ery opisuje królową o imieniu Himiko, która rządziła miała nazywanym Yamatai.

Okres Kofun (około 300-710 naszej ery) 
W czwartym wieku przodkowie obecnie panującej rodziny cesarskiej założyli pierwszy w Japonii zunifikowany stan noszący dziś nazwę prowincji Yamato. W tym okresie wzorem Chin i Korei w Japonii rozpoczęto produkcję broni, narzędzi rolniczych i innych dóbr. Nazwa okresu pochodzi od ogromnych grobowców politycznych elit (kofun), które otoczone były kopcami. Grobowce te były często otoczone glinianymi cylindrami i figurkami zwanymi haniwa.

Okres Nara (719-794)
Scentralizowany rząd ze stolicą w mieście znanym dziś jako Nara, został utworzony zgodnie z chińskim systemem norm prawa, znanym jako system Ritsuryo. Buddyzm stał się narodową religią, a buddyjska sztuka i architektura rozkwitły. W całej Japonii wzniesiono prowincjonalne świątynie kokubunji. To właśnie w tym okresie wybudowano Wielkiego Buddę w świątyni Todaiji w Nara. Wtedy też powstał słynny zbiór poezji Man’yoshu.

Okres Heian (794-1185)
Po tym jak stolicę przeniesiono do dzisiejszego Kioto, część rodzin szlacheckich, zwłaszcza rodzina Fujiwara, zdobyła kontrolę nad rządem, sprawując władzę w imieniu cesarza. Architektura w stylu chińskim, która dominowała w okresie Nara, była stopniowo zastępowana architekturą o charakterze bardziej lokalnym, bliższą życiu ludzi i ich naturalnemu otoczeniu.  Pałace imperatora i rezydencje rodzin szlacheckich otaczały piękne ogrody, z budynkami w stylu architektury shinden-zukuri. Dzieła literackie tego okresu to „Opowieść o księciu Genji” Murasaki Shikibu i “Notatnik osobisty” Sei Shonagon.

Okres Kamura (1185-1333)
Taira, czyli rodzina wojowników, która zdominowała dwór cesarski w późnym okresie Heian, została obalona przez rodzinę Minamoto.  Minamoto no  Yoritomo nadano tytuł shōguna dworu. Utworzył on wojskowy rząd w Kamakurze – Shogunat Kamakura – rozpoczynając okres rządów członków klasy wojowników. W dziedzinie sztuki rozwinął się pełen wigoru, realistyczny styl zgodny z duchem walki. Posągi srogich bóstw-strażników autorstwa Unkei i innych rzeźbiarzy znajdujące się przy Południowej Bramie świątyni Todaiji są przykładami tego mocnego, realistycznego stylu. W literaturze ten okres charakteryzują opowieści wojskowe, takie jak „Opowieść o Heike”, która opiewała czyny wojowników.

Okres Muromachi (1333-1568)
Początek tego okresu zdominował polityczny impas pomiędzy Cesarzem Go-Daigo, który na krótko przywrócił kontrolę nad rządem cesarskiemu dworowi, a jego wcześniejszym poplecznikiem Ashikaga Takauji, który obalił Shogunat Kamakura i zastąpił go utworzonym przez siebie Shogunatem Muromachii. Z czasem shogunat osłabł, tracąc swoją scentralizowaną kontrolę nad lokalnymi przywódcami wojskowymi. Późniejsza część tego okresu nazywana jest okresem Sengoku – okresem „wojujących stanów”. W następstwie polepszenia się warunków życia chłopów i klasy kupców rozwinęły się formy kultury plebejskiej.  W sztuce był to okres chińskiego malarstwa tuszowego, a w teatrze na pierwszy plan wysunęły się dramat Noh i Kyogen. W tym czasie narodziły się także rytuały związane z piciem herbaty i układaniem kwiatów. W architekturze ważnym wynalazkiem był styl shoin-zukury ze swoimi eleganckimi pokojami wyłożonymi matami i alkowami, w których wisiały obrazy.