HISTORIA

Najstarszymi mieszkańcami Sri Lanki byli prawdopodobnie przodkowie rdzennego ludu Wedda, żyjącego obecnie w liczbie około 3,000 na odległych obszarach górskich. Zostali oni podbici w VI wieku. p.n.e przez Syngalezów wywodzących się z północnych Indii. Starożytna hinduska epopeja Ramayana jest prawdopodobnie zobrazowaniem tego podboju. Kronika Sri Lanki Mahavamsa relacjonuje przybycie króla Vijaya, pierwszego z królów Syngalezów, w 483 r.p.n.e. Syngalezi osiedlili się na północy, gdzie rozwinęli złożony system irygacji. Swoją stolicę założyli w Anuradhapura, które po wprowadzeniu Buddyzmu z Indii w III wieku p.n.e stało się z jednym z głównych światowych centrów tej kultury. Została tam zasadzona sadzonka drzewa, pod którym Budda został oświecony w Bodh Gaja. Świątynia Zęba w Kandy, jak również Dalada Maligawa  są miejscami kultu buddystów. Religia ta stymulowała sztuki piękne w Sri Lance, których okres klasyczny trwał od IV do VI wieku.

Bliskość Sri Lanki i południowych Indii skutkowała wieloma inwazjami Tamilów. Ćolowie z południowych Indii podbili Anuradhapurę w pierwszej połowie XI wieku, a za swoją stolicę ustanowili Pollonarruwę. Syngalezi wkrótce odzyskali panowanie, jednak w XII w na północy urosło w siłę królestwo Tamilów i Syngalezi zostali zepchnięci na południowy-zachód. Arabscy kupcy, przyciągnięci na wyspę przez przyprawy, przybyli w XII i XIII w. Ich potomkami są muzułmańscy Maurowie.

Portugalczycy podbili tereny wybrzeża we wczesnych latach XVI wieku i wprowadzili religię rzymskokatolicką. Do połowy XVII wieku Holendrzy przejęli posiadłości Portugalczyków i bogaty handel przyprawami. W 1795 roku holenderskie terytoria były okupowane przez Brytyjczyków, którzy w 1798 roku utworzyli z wyspy, znanej w tamtych czasach jako Cejlon, kolonię kontrolowaną przez Koronę Brytyjską.  Pod władzą Brytyjczyków rozwinięto plantacje herbaty, kawy i kauczuku. Otworzono też szkoły, w tym uniwersytet. W trakcie I Wojny Światowej narodził się ruch niepodległościowy. Konstytucja z 1931 zagwarantowała uniwersalne prawo wyborcze dla dorosłych mieszkańców, jednak żądania niepodległości trwały nadal i w roku 1946 została uchwalona bardziej liberalna konstytucja.

Niepodległy Naród

Pełna niepodległość została ostatecznie przyznana Cejlonowi 4 lutego 1948 roku, ze statusem dominium brytyjskiej Wspólnoty Narodów. W 1950 roku delegaci z 8 krajów Wspólnoty spotkali się w Colombo i przyjęli Plan Colombo, którego celem była ekonomiczna pomoc południowej i południowo-wschodniej Azji. Zastąpienie angielskiego, jedynego oficjalnego języka, językiem syngaleskim wyobcowało Tamilów i inne mniejszości i doprowadziło do protestów Tamilów, a później anty-tamilskich ataków.

W wyniku zamieszek w 1958 roku pomiędzy Syngalezami a tamilską mniejszością na tle żądań Tamilów dotyczących uznania ich języka jako oficjalnego i ustanowienia osobnego tamilskiego stanu w systemie federalnym (co było negocjowane, jednak później odrzucone przez rząd) zginęło wiele osób, szczególnie ze społeczności tamilskiej.  We wrześniu 1959 roku zamordowany został premier S.W.R.D. Bandaranaike a w roku 1960 premierem została jego żona Sirimavo Bandaranaike. Partia federalna Tamilów została wyjęta spod prawa w 1961 roku. Nastąpiła po tym fala nowych zamieszek. Niektóre zachodnie firmy zostały znacjonalizowane (1962), a kraj wmieszał się w kłótnie ze Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią dotyczącą kompensat. Radykalna polityka premier Bandaranaike zaskutkowała powstaniem opozycji. W wyniku wyborów w 1965 roku parlamentarną większość uzyskała raz jeszcze socjalistyczna Zjednoczona Partia Narodowa (UNP) Dudleya Senanayake, który został ministrem. Utworzoną wielopartiową koalicję. Pod rządami Senanayake ustanowiono bliższe stosunki z Zachodem oraz ustalono kompromisowe rozwiązania w sprawie rekompensat za nacjonalizację firm.  Jednakże wciąż trwały ekonomiczne problemy i poważna inflacja, co pogarszało szybkie powiększanie się populacji (pomiędzy 1946 a 1970 liczba ludności prawie się podwoiła).

W 1970 roku Bandaranaike i jej składająca się z trzech partii antykapitalistyczna koalicja odniosła miażdżące zwycięstwo. Wybory poprzedziły znaczące przejawy agresji. Bandaranaike rozpoczęła program opieki społecznej, w tym dotacje na ryż i darmową hospitalizację, nie udało jej się jednak usatysfakcjonować skrajnej lewicy, która pod siłami Ludowego Frontu Wyzwolenia usiłowała obalić rząd w zbrojnym buncie w 1971 roku. Z pomocą Sowietów, Brytyjczyków i Hindusów, bunt został zdławiony po ciężkich walkach. W 1972 roku kraj przyjął nową konstytucję, ogłaszając się republiką, jednocześnie podtrzymując swoje członkostwo we Wspólnocie Narodów, oraz zmienił swoją nazwę na Sri Lanka. We wczesnych lakach 70-tych rząd musiał stawić czoła poważnemu kryzysowi ekonomicznemu – krajowe rezerwy żywności i obcych walut skurczyły się w obliczu rosnącej inflacji, wysokiego bezrobocia, deficytu handlowego i tradycyjnej polityki obszernych programów opieki społecznej.